మన ప్రాచీన శిల్పకళా వైభవానికి నిలువెత్తు అద్దం పడుతూ, కాలగర్భంలో పరాయి దేశాలకు తరలిపోయిన మన అమూల్యమైన దేవతా మూర్తులు ఎట్టకేలకు మాతృదేశానికి చేరుకున్నాయి. భారతీయ సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని కొల్లగొట్టిన స్మగ్లర్ల చెర నుంచి విడిపించిన అమెరికా.. సుమారు 14 మిలియన్ డాలర్ల విలువైన 657 అరుదైన పురావస్తు కళాఖండాలను సగౌరవంగా భారత ప్రభుత్వానికి అప్పగించింది.
న్యూయార్క్లోని భారత దౌత్య కార్యాలయంలో రాయబారి రాజలక్ష్మి కదమ్ సమక్షంలో ఈ పవిత్రమైన అప్పగింత కార్యక్రమం లాంఛనంగా జరిగింది. మన దేశ వారసత్వ సంపదను తిరిగి అప్పగించడంలో అమెరికా దర్యాప్తు సంస్థలు, మాన్హాటన్ డిస్ట్రిక్ట్ అటార్నీ కార్యాలయం, యూఎస్ హోంల్యాండ్ సెక్యూరిటీ విభాగాలు చేసిన కృషిని ఈ సందర్భంగా భారత కాన్సుల్ జనరల్ బినయ్ ప్రధాన్ కొనియాడారు.
తిరిగి వచ్చిన దివ్య మూర్తులలో ప్రధానమైనవి..
వివిధ పవిత్ర దేవాలయాలు, చారిత్రక ప్రదేశాల నుంచి దొంగిలించబడిన ఈ కళాఖండాల్లో ఎన్నో అపురూపమైన దేవతా మూర్తులు ఉన్నాయి. వాటిలో విశిష్టమైనవి:
నాట్య గణపతి (మధ్యప్రదేశ్): ఇది అత్యద్భుతమైన ఇసుకరాయితో చెక్కిన నాట్య గణపతి విగ్రహం. సా.శ. 2000వ సంవత్సరంలో మధ్యప్రదేశ్లోని ఒక ప్రాచీన ఆలయం నుండి సుభాష్ కపూర్ అనే స్మగ్లర్ అనుచరుడు దీనిని అపహరించాడు. దశాబ్దాల నిరీక్షణ అనంతరం ఆ విఘ్నేశ్వరుడు తిరిగి తన స్వస్థలానికి పయనమయ్యాడు.
అభయ ముద్రలో బుద్ధ భగవానుడు: లోకానికి శాంతి సందేశాన్ని ఇస్తున్నట్లుగా, కుడి చేతిని పైకెత్తి 'అభయ ముద్ర'లో దర్శనమిస్తున్న ఎర్ర ఇసుకరాయి బుద్ధుని విగ్రహం ఎంతో విశిష్టమైనది. సుమారు 7.5 మిలియన్ డాలర్ల విలువైన ఈ విగ్రహం.. స్మగ్లర్ల చేతిలో పడి మోకాళ్ల కింది భాగం, తల వెనుక ఉండే కాంతి వలయం (ప్రభామండలం) పాక్షికంగా దెబ్బతినడం గమనార్హం.
అవలోకితేశ్వర కాంస్య మూర్తి: ఛత్తీస్గఢ్ రాష్ట్రం, రాయ్పూర్ సమీపంలోని సిర్పూర్ ప్రాంతానికి చెందిన ఈ కాంస్య విగ్రహం విలువ సుమారు 2 మిలియన్ డాలర్లు. దీనిపై చెక్కిన శాసనం ప్రకారం.. 'ద్రోణాదిత్య' అనే అపూర్వ శిల్పి దీనికి ప్రాణం పోసినట్లు తెలుస్తోంది. 1939లో లక్ష్మణస్వామి దేవాలయం వద్ద బయటపడిన అమూల్యమైన కాంస్య విగ్రహాల నిధిలో ఈ విగ్రహం కూడా ఒక భాగం కావడం విశేషం.
ధర్మద్రోహుల ఆటకట్టు..
దశాబ్దాలుగా మన ఆధ్యాత్మిక వారసత్వాన్నే లక్ష్యంగా చేసుకుని దోపిడీకి పాల్పడుతున్న ముఠాల ఆటను అమెరికా దర్యాప్తు సంస్థలు కట్టించాయి. సుభాష్ కపూర్, నాన్సీ వీనర్ వంటి అంతర్జాతీయ కళా వ్యాపారుల నేర సామ్రాజ్యంపై ఉక్కుపాదం మోపి ఈ దివ్యమూర్తులను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ఆసియా దేశాలకు చెందిన ఇలాంటి కళాఖండాలను మాతృదేశాలకు చేర్చేందుకు తమవంతు కృషి చేస్తామని మాన్హాటన్ జిల్లా అటార్నీ ఆల్విన్ బ్రాగ్ ఈ సందర్భంగా స్పష్టం చేశారు.
కొనసాగుతున్న చట్టపరమైన చర్యలు
కోట్లాది రూపాయల భారతీయ పురావస్తు సంపదను విక్రయించిన ప్రధాన నిందితుడు సుభాష్ కపూర్పై 2012లోనే అరెస్ట్ వారెంట్ జారీ అయింది. 2022లో భారత్లో దోషిగా తేలిన ఇతడిని అమెరికాకు అప్పగించే ప్రక్రియ ప్రస్తుతం పెండింగ్లో ఉంది.
ఏది ఏమైనా.. మన పూర్వికుల అసమాన శిల్పకళా నైపుణ్యానికి, ఆధ్యాత్మిక చింతనకు ప్రతీకలైన ఈ పవిత్ర మూర్తులు తిరిగి స్వదేశానికి చేరుకోవడం యావత్ సనాతన ధర్మ అభిమానులకు, భారతీయులకు ఎంతో ఆనందాన్నిచ్చే శుభపరిణామం.